DASTURLASH TILLARINI O‘QITISHDA OB’EKTGA YO‘NALTIRILGAN DASTURLASHNING O‘RNI
Keywords:
ob'ektga yo‘naltirilgan dasturlash, OOP, dasturlash ta'limi, Java, Python, abstrakt fikrlash, kapsulalash, polimorfizm, meros, oliy ta'lim, pedagogik metodlar.Abstract
Ushbu tadqiqot oliy ta'lim muassasalarida dasturlash fanlarini o‘qitishda ob'ektga yo‘naltirilgan dasturlash (OOP) paradigmasining o‘rni va samaradorligini ilmiy jihatdan tahlil qiladi. Tadqiqot 180 nafar talaba ishtirokida o‘tkazilgan eksperiment, so‘rovnoma va pedagogik kuzatuv metodlari asosida amalga oshirildi. Olingan natijalar shuni ko‘rsatadiki, OOP tushunchalarini erta va tizimli o‘qitish talabalarning abstrakt fikrlash qobiliyatini, kodni qayta ishlatish (code reuse) ko‘nikmalarini va dasturiy ta'minot muhandisligi sohasidagi umumiy tayyorgarligini statistik jihatdan sezilarli darajada oshiradi. Tadqiqot shuningdek OOP ni o‘qitishning optimal ketma-ketligi va metodologik yondashuvlarini ham taklif etadi.
References
1. Barnes, D. J., & Kölling, M. (2009). Objects First with Java: A Practical Introduction Using BlueJ (4th ed.). Prentice Hall.
2. Bennedsen, J., & Caspersen, M. E. (2007). Failure rates in introductory programming. ACM SIGCSE Bulletin, 39(2), 32–36.
3. Freeman, S., et al. (2014). Active learning increases student performance in science, engineering, and mathematics. PNAS, 111(23), 8410–8415.
4. Gamma, E., Helm, R., Johnson, R., & Vlissides, J. (1994). Design Patterns: Elements of Reusable Object-Oriented Software. Addison-Wesley.
5. Kölling, M. (2008). The Greenfoot programming environment. ACM Transactions on Computing Education, 10(4), 1–21.
6. Kölling, M., & Rosenberg, J. (2001). Guidelines for teaching object orientation with Java. ACM SIGCSE Bulletin, 33(3), 33–36.
7. Robins, A., Rountree, J., & Rountree, N. (2003). Learning and teaching programming: A review and discussion. Computer Science Education, 13(2), 137–172.
8. Sweller, J. (1988). Cognitive load during problem solving: Effects on learning. Cognitive Science, 12(2), 257–285.
9. TIOBE Index (2024). TIOBE Programming Community Index. Manba: tiobe.com/tiobe-index
10. Wing, J. M. (2006). Computational thinking. Communications of the ACM, 49(3), 33–35.
11. Xolmatov, S., & Yusupov, B. (2023). Oliy ta'limda OOP o‘qitishning zamonaviy muammolari. TATU Ilmiy axborotnomasi, 2(1), 44–53.
12. Yo‘ldoshev, A. (2022). Dasturlash fanlarida faol o‘qitish metodlarining samaradorligi. Pedagogik mahorat, 4, 98–107.
13. Karimov, N., & Toshmatov, F. (2023). Python va Java orqali OOP o‘qitish: qiyosiy tahlil. O‘zbekiston ta'lim jurnali, 5(3), 61–72.
14. Stack Overflow (2023). Developer Survey 2023. stackoverflow.com/survey/2023
15. Exercism.io (2024). Object-Oriented Programming Track Documentation. exercism.org





