This is an outdated version published on 2026-07-16. Read the most recent version.

UMUMTA'LIM MAKTABLARIDA JISMONIY TARBIYA FANI BO'YICHA ELEKTRON O'QUV RESURSLARINING DIDAKTIK SAMARADORLIGINI BAHOLASH MODELI

Authors

Ubaydullayev Raximjon Murodilovich Farg‘ona davlat universiteti Jismoniy madaniyat fakulteti dekani, pedagogika fanlari bo‘yicha falsafa doktori (PhD), dotsent v.v.b., E-mail: [email protected] Tel: +998 91 660-66-61 Author

Keywords:

elektron o‘quv resurslari, jismoniy tarbiya, didaktik samaradorlik, baholash modeli, raqamli pedagogika, kompetensiyaviy yondashuv, pedagogik diagnostika, ta’lim sifati, interaktiv ta’lim, multimedia texnologiyalari, pedagogik monitoring, umumta’lim maktabi, raqamli ta’lim, elektron ta’lim resurslari, o‘quv kompetensiyasi.

Abstract

Mazkur maqolada umumta’lim maktablarida jismoniy tarbiya fani bo‘yicha elektron o‘quv resurslarining didaktik samaradorligini baholashning nazariy-metodologik asoslari hamda ilmiy-amaliy mexanizmlari tadqiq etilgan. Tadqiqotda raqamli pedagogika, kompetensiyaviy yondashuv, tizimli tahlil va pedagogik diagnostika konsepsiyalari asosida elektron o‘quv resurslarining pedagogik qiymatini kompleks baholash modeli ishlab chiqilgan. Ilmiy adabiyotlar tahlili natijasida elektron ta’lim resurslari sifatini baholashning zamonaviy yondashuvlari umumlashtirilib, jismoniy tarbiya fanining metodik xususiyatlarini hisobga oluvchi integral didaktik mezonlar tizimi asoslandi. Tadqiqot davomida nazariy tahlil, qiyosiy tahlil, pedagogik kuzatish, ekspert baholash, anketa so‘rovi hamda matematik-statistik tahlil metodlaridan foydalanildi. Natijada elektron o‘quv resurslarining didaktik samaradorligini baholashning maqsadli, mazmuniy, texnologik, jarayonli va natijaviy komponentlardan iborat integrallashgan modeli ishlab chiqildi. Mazkur model ta’lim maqsadlariga muvofiqlik, mazmunning ilmiyligi, interaktivlik darajasi, multimedia vositalarining pedagogik samaradorligi, o‘quvchilar motivatsiyasi, refleksiv faoliyat va ta’lim natijalariga ko‘rsatadigan ta’sirni kompleks baholash imkonini beradi. Tadqiqot natijalari elektron o‘quv resurslarini loyihalash, ekspertizadan o‘tkazish, sifat monitoringini tashkil etish hamda umumta’lim maktablarida jismoniy tarbiya fanini raqamli pedagogika asosida takomillashtirish uchun ilmiy-metodik asos bo‘lib xizmat qiladi. Ishlab chiqilgan baholash modeli elektron ta’lim resurslarining sifatini oshirish, pedagoglarning raqamli didaktik kompetensiyalarini rivojlantirish va o‘quvchilarning jismoniy hamda raqamli kompetensiyalarini samarali shakllantirishga xizmat qiluvchi innovatsion ilmiy yechim sifatida tavsiflanadi.

References

1. Mayer, R. E. (2021). Multimedia Learning (3rd ed.). Cambridge University Press.

2. Sweller, J., Ayres, P., & Kalyuga, S. (2019). Cognitive Load Theory. Springer.

3. Mishra, P., & Koehler, M. J. (2006). Technological Pedagogical Content Knowledge: A Framework for Teacher Knowledge. Teachers College Record, 108(6), 1017–1054.

4. Puentedura, R. R. (2014). SAMR: A Contextualized Introduction. Hippasus.

5. Anderson, L. W., & Krathwohl, D. R. (Eds.). (2001). A Taxonomy for Learning, Teaching, and Assessing: A Revision of Bloom's Taxonomy of Educational Objectives. Longman.

6. UNESCO. (2023). Global Education Monitoring Report 2023: Technology in Education – A Tool on Whose Terms? Paris: UNESCO.

7. UNESCO. (2023). Guidance for Generative AI in Education and Research. Paris: UNESCO.

8. OECD. (2023). Education at a Glance 2023: OECD Indicators. Paris: OECD Publishing.

9. OECD. (2021). 21st-Century Readers: Developing Literacy Skills in a Digital World. Paris: OECD Publishing.

10. Kirkwood, A., & Price, L. (2014). Technology-enhanced learning and teaching in higher education: What is 'enhanced' and how do we know? A Critical Literature Review. Learning, Media and Technology, 39(1), 6–36.

11. Bates, A. W. (Tony). (2022). Teaching in a Digital Age: Guidelines for Designing Teaching and Learning (3rd ed.).

12. European Commission. (2022). Digital Education Action Plan 2021–2027. Brussels.

13. Kirk, D. (2010). Physical Education Futures. Routledge.

14. Bailey, R. (2018). Sport, Physical Education and Educational Worth. Routledge.

15. SHAPE America. (2024). National Standards and Grade-Level Outcomes for K–12 Physical Education. Reston, VA.

16. O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2019-yil 8-oktabrdagi PF–5847-son Farmoni. O‘zbekiston Respublikasi oliy ta’lim tizimini 2030-yilgacha rivojlantirish konsepsiyasi.

17. O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2022-yil 28-yanvardagi PF–60-son Farmoni. 2022–2026-yillarga mo‘ljallangan Yangi O‘zbekistonning taraqqiyot strategiyasi.

18. O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining umumiy o‘rta ta’limning Davlat ta’lim standartlari va o‘quv dasturlarini tasdiqlashga oid amaldagi qarorlari.

19. O‘zbekiston Respublikasi Maktabgacha va maktab ta’limi vazirligi. (2024). Jismoniy tarbiya fanidan umumiy o‘rta ta’limning o‘quv dasturi. Toshkent.

20. Musurmonova, O. (2020). Pedagogik texnologiyalar va innovatsion ta'lim. Toshkent: O‘zbekiston.

21. Ishmuhamedov, R., & Abduqodirov, A. (2021). Ta'limda innovatsion pedagogik texnologiyalar. Toshkent: Fan va texnologiya.

22. Begimqulov, U. Sh. (2021). Ta'limni axborotlashtirish va pedagogik dasturiy vositalar. Toshkent.

23. Azizxo‘jayeva, N. N. (2020). Pedagogik texnologiyalar va pedagogik mahorat. Toshkent: Fan.

24. Yo‘ldoshev, J. G., & Usmonov, S. A. (2021). Pedagogik texnologiya asoslari. Toshkent: O‘qituvchi.

25. Xodjayev, B. X. (2020). Umumiy pedagogika. Toshkent: Sano-standart.