O‘ZBEK TILIDA UMDALMALARNING PRAGMATIK VAZIFALARI
Keywords:
Undalma, lingvopragmatika, nutqiy akt, illokativ kuch, sotsiolingvistika, muloqot etiketi, ekspressivlik, adressat.Abstract
Mazkur ilmiy maqolada oʻzbek tilshunosligida undalmalarning (vokativlarning) pragmatik va muloqotiy-semantik xususiyatlari atroflicha tahlil qilinadi. Undalma shunchaki tinglovchi eʼtiborini tortuvchi sintaktik birlik emas, balki soʻzlovchi va tinglovchi oʻrtasidagi ijtimoiy munosabat, maqom, hurmat, yaqinlik hamda illokativ maqsadni ifodalovchi muhim pragmatik vosita ekani asoslab beriladi. Tadqiqotda nutqiy aktlar nazariyasi, sotsiolingvistika va lingvopragmatika kontekstida undalmalarning turli tiplari hamda ularning matn va muloqotda bajaradigan vazifalari yoritilgan.
References
1. Mahmudov N. Oʻzbek tili nutq madaniyati va pragmatikasi. – Toshkent: Oʻzbekiston Milliy ensiklopediyasi, 2018. – 280 b. 45–48-b.)
2. Hojiyev A. Tilshunoslik terminlarining izohli lugʻati. – Toshkent: Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi, 2002. – 168 b. 112-b.)
3. Austin J.L. How to Do Things with Words. – Oxford: Oxford University Press, 1962. – 168 p. 108–112-p.
4. Levinson S.C. Pragmatics. – Cambridge: Cambridge University Press, 1983. – 420 p. 68–72-p.
5. Sayfullayeva R., Bahriddinova R., Abdupatentov A., Yoʻldoshev B. Hozirgi oʻzbek adabiy tili. – Toshkent: Fan va texnologiya, 2010. – 416 b. 310–314-b.)
6. Формановская Н.И. Речевой этикет и культура общения. – Москва: Высшая школа, 2002. – 159 с. 54–58-с.)
