MIRZO ULUG‘BEK RASADXONASI VA UNING JAHON ASTRONOMIYASI TARIXIDAGI O‘RNI
Keywords:
Mirzo Ulug‘bek, Samarqand, rasadxona, astronomiya, yulduzlar katalogi, Zij-i Jadid-i Kuragoni, astronomik kuzatuvlar, Movarounnahr, Sharq astronomiyasi.Abstract
Ushbu maqolada XIV–XV asrlarda Movarounnahr hududida faoliyat yuritgan buyuk astronom va davlat arbobi Mirzo Ulug‘bek tomonidan Samarqandda bunyod etilgan rasadxonaning ilm-fan, xususan, jahon astronomiyasi tarixidagi o‘rni tahlil qilinadi. Tadqiqotda rasadxonaning tashkil etilishi, uning ilmiy faoliyati, kuzatuv asboblari, Samarqand astronomiya maktabining shakllanishi hamda Mirzo Ulug‘bek boshchiligida yaratilgan astronomik katalogning ilmiy ahamiyati yoritiladi. Shuningdek, Ulug‘bek rasadxonasida olib borilgan kuzatuvlarning o‘z davri uchun yuqori aniqlikka ega bo‘lgani va keyingi astronomik tadqiqotlar rivojiga ta’siri ko‘rib chiqiladi. Tadqiqot natijalari Samarqand rasadxonasi o‘rta asrlar Sharq astronomiyasining eng yirik ilmiy markazlaridan biri bo‘lganini ko‘rsatadi.
References
1. Mirzo Ulug‘bek. Zij-i Jadid-i Kuragoni. — Samarqand, XV asr.
2. Ali Qushchi. Risola fi al-Hay’a.
3. UNESCO. Samarkand — Crossroad of Cultures.
4. O‘zbekiston Milliy Ensiklopediyasi. “Ulug‘bek”, “Samarqand rasadxonasi” maqolalari.
