JADID ADABIYOTIDA MILLIY O‘ZLIK VA MA’RIFATPARVARLIK G‘OYALARI: BEHBUDIY, FITRAT VA CHO‘LPON ASARLARI MISOLIDA
Keywords:
jadid adabiyoti, milliy o‘zlik, ma’rifatparvarlik, Mahmudxo‘ja Behbudiy, Abdurauf Fitrat, Abdulhamid Cho‘lpon, 'Padarkush', 'Choriyat', 'Kecha va kunduz', milliy uyg‘onish, badiiy konsepsiya.Abstract
Ushbu ilmiy maqolada XX asr boshlaridagi o‘zbek jadid adabiyotining g‘oyaviy-badiiy asoslari, xususan, milliy o‘zlikni anglash va ma’rifatparvarlik konsepsiyasi kompleks ravishda tadqiq etiladi. Tadqiqot ob’ekti sifatida jadidchilik harakatining namoyandalari – Mahmudxo‘ja Behbudiy, Abdurauf Fitrat va Abdulhamid Cho‘lponning badiiy hamda publitsistik merosi tanlab olingan. Maqolada Behbudiydagi milliy-ma’rifiy uyg‘onish da’vatlari, Fitrat asarlaridagi milliy hurlik, davlatchilik va falsafiy-fojiaviy konsepsiya hamda Cho‘lpon poeziyasi va prozasida milliy g‘urur, erkinlik va insoniy erklarning badiiy talqini analitik tahlil qilingan. Jadid adabiyotida badiiy obrazlar, ramz va majozlar vositasida xalqni ma’rifatga chorlash hamda milliy va ma’naviy qaramlikka qarshi kurash g‘oyalari qiyosiy-adabiyotshunoslik usullarida ochib berilgan.
References
1. Mirziyoyev Sh.M. Yangi O‘zbekiston strategiyasi. – Toshkent: 'O‘zbekiston', 2021. – 460 b.
2. Qosimov B. Milliy uyg‘onish davri o‘zbek adabiyoti. – Toshkent: 'Ma’naviyat', 2002. – 400 b.
3. Behbudiy M. Tanlangan asarlar. Ikki jildlik. – Toshkent: 'Ma’naviyat', 2006.
4. Fitrat A. Tanlangan asarlar. 5 jildlik. – Toshkent: 'Ma’naviyat', 2000-2010.
5. Cho‘lpon A. Asarlar. Uch jildlik. – Toshkent: 'G‘afur G‘ulom nomidagi nashriyot-matbaa ijodiy uy', 1994-2009.
6. Karimov B. XXI asr adabiyotshunosligi va jadidchilik saboqlari. – Toshkent: 'Akademnashr', 2019. – 280 b.
7. Haqqul I. Jadid shoirlari va milliy erkinlik poetikasi. – Toshkent: 'Noshir', 2015.
8. Khalid A. The Politics of Muslim Cultural Reform: Jadidism in Central Asia. – Berkeley: University of California Press, 1998. – 392 p.
9. Jo‘raqulov U. Hudud va odam (Jadid adabiyoti va nazariyasi bo‘yicha tadqiqotlar). – Toshkent: 'Fan', 2020.
