SUN’IY INTELLEKT TEXNOLOGIYALARINING ZAMONAVIY TA'LIM SOHASINI SHAKLLANTIRISHDA TUTGAN O'RNI
Keywords:
sunʼiy intellekt, raqamli taʼlim, adaptiv oʻqitish, shaxsga yoʻnaltirilgan taʼlim, taʼlim analitikasi, generativ SI, pedagogik innovatsiyalar, raqamli kompetensiya.Abstract
Ushbu maqolada sunʼiy intellekt (SI) texnologiyalarining zamonaviy taʼlim tizimini shakllantirish va rivojlantirishdagi oʻrni tahlil qilinadi. Tadqiqotda SI asosidagi vositalar (adaptiv oʻqitish platformalari, intellektual repetitorlik tizimlari, avtomatlashtirilgan baholash, generativ modellar va taʼlim analitikasi) taʼlim jarayonining samaradorligi, shaxsga yoʻnaltirilganligi va qulayligiga qanday taʼsir koʻrsatishi oʻrganiladi. Xalqaro tajriba va ilmiy adabiyotlar tahlili asosida SIning oʻqituvchi faoliyatini qoʻllab-quvvatlash, oʻquvchilarning individual ehtiyojlarini aniqlash hamda oʻquv materiallarini moslashtirishdagi imkoniyatlari ochib berilgan. Shu bilan birga, akademik halollik, shaxsiy maʼlumotlar xavfsizligi, algoritmik xolislik, raqamli tengsizlik va oʻqituvchi rolining oʻzgarishi kabi muammolar ham koʻrib chiqiladi. Maqola yakunida SI texnologiyalarini taʼlim jarayoniga samarali va masʼuliyatli joriy etish boʻyicha amaliy tavsiyalar, jumladan pedagoglarning raqamli kompetensiyasini oshirish va axloqiy meʼyorlarni ishlab chiqish zarurati asoslab berilgan. Tadqiqot natijalari taʼlim siyosatini ishlab chiquvchilar, pedagoglar va tadqiqotchilar uchun foydali boʻlishi mumkin.
References
1. Kudenov T. M. Talabalar oʻz-oʻzini rivojlantirishning sunʼiy intellekt asosidagi adaptiv pedagogik tizim.
2. Bastani H., Bastani O., Sungu A., Ge H., Kabakcı Ö., Mariman R. Generative AI without guardrails can harm learning: Evidence from high school mathematics.
3. Bloom B. S. The 2 Sigma Problem: The Search for Methods of Group Instruction as Effective as One-to-One Tutoring.
4. Liang W., Yuksekgonul M., Mao Y., Wu E., Zou J. GPT detectors are biased against non-native English writer
5. VanLehn K. The Relative Effectiveness of Human Tutoring, Intelligent Tutoring Systems, and Other Tutoring Systems.
