INGLIZ VA O‘ZBEK TILLARIDA AXBOROT TEXNOLOGIYALARI TERMINOLOGIK BIRIKMALARINING SEMANTIK VA FUNKSIONAL XUSUSIYATLARI
Keywords:
semantik xususiyat, metafora, antonimiya, giperonimiya, funksional tahlil, terminologik birikma, ma’no torayishi, nominativ funksiya.Abstract
Maqolada axborot texnologiyalari terminologik birikmalarining semantik va funksional xususiyatlari ingliz va o‘zbek tillari materialida tahlil qilingan. Semantik jihatdan metaforik ko‘chish, ma’no torayishi, antonimiya va giperonimik munosabatlar ajratildi; kartotekada 24 birlik (7,5%) semantik o‘zlashtirish yo‘li bilan shakllangan, 10 ta antonimik juftlik qayd etilgan. Funksional jihatdan terminlarning nominativ, informativ, sistemalashtiruvchi, kompressiv va didaktik funksiyalari farqlandi. Aniqlanishicha, birikmali terminlarning semantik markazi bosh so‘z bo‘lib, u tushunchaning sinfini, determinant esa differensial belgisini belgilaydi.
References
1. Vyuster E. Einführung in die allgemeine Terminologielehre und terminologische Lexikographie. — Wien; New York: Springer, 1979.
2. Lotte D.S. Osnovы postroeniya nauchno-texnicheskoy terminologii. — Moskva: Izdatelstvo AN SSSR, 1961.
3. Superanskaya A.V., Podolskaya N.V., Vasilyeva N.V. Obshaya terminologiya: voprosы teorii. — Moskva: Nauka, 1989.
4. Leychik V.M. Terminovedenie: predmet, metodы, struktura. — Moskva: KomKniga, 2006.
5. Grinev-Grinevich S.V. Terminovedenie. — Moskva: Akademiya, 2008.
6. Cabré M.T. Terminology: Theory, Methods and Applications. — Amsterdam: John Benjamins, 1999.
7. Sager J.C. A Practical Course in Terminology Processing. — Amsterdam: John Benjamins, 1990.
8. Hojiyev A. O‘zbek tili so‘z yasalishi tizimi. — Toshkent: O‘qituvchi, 2007. — 167 b.
9. Mahmudov N., Nurmonov A. O‘zbek tilining nazariy grammatikasi. — Toshkent: O‘qituvchi, 1995.
10. Dadaboyev H. O‘zbek terminologiyasi. — Toshkent, 2019.
11. O‘zbek tilining izohli lug‘ati: 5 jild. A. Madvaliyev tahriri ostida. — Toshkent: O‘zbekiston milliy ensiklopediyasi, 2006–2008.
12. ISO 1087-1:2000. Terminology work — Vocabulary — Part 1: Theory and application.
13. ISO/IEC 2382:2015. Information technology — Vocabulary.
14. IEEE Std 610.12-1990. Standard Glossary of Software Engineering Terminology.
