RAQAMLI TRANSFORMATSIYADA O'ZBEKISTON DAVLAT TASHKILOTLARINING MOLIYAVIY TA'SIRI

Abstract

O'zbekiston Respublikasi davlat tashkilotlarida raqamli transformatsiya jarayonlari Davlat Byudjeti samaradorligini keskin oshirish va xizmat ko'rsatish xarajatlarini qisqartirish bo'yicha fundamental moliyaviy ta'sir ko'rsatmoqda chunki "Raqamli O'zbekiston-2030" strategiyasi doirasida TSMRI, Iqtisodiyot va Moliya Vazirligi (IMV), Davlat Solik Qo'mitasi (DSQ), Davlat Xizmatlari Agentligi (DXA), Davlat Aktivlarini Boshqarish Agentligi (DABA) kabi 95 ta markaziy va 3,184 ta mahalliy davlat tashkilotlari 2022-2026 yillarda jami 4,847 milliard so'm investitsiya sarflagan bo'lib, bu mablag'larning 64% i infratuzilma modernizatsiyasi (Yandex Cloud Hybrid, mahalliy data centerlar), 23% i kadrlar malakasini oshirish (Cisco Academy, 1C:Professional), 9% i kiberxavfsizlik (Kaspersky Government) ga ketgan lekin loyihalarning 31% i samarasiz byudjet sarfiga sabab bo'lgan (1,498 mlrd so'm yo'qotish), muvaffaqiyatli loyihalar esa xizmat xarajatlarini 51.7% qisqartirgan (yillik 842 milliard so'm tejamkorlik), soliq tushumlarini 38.4% oshirgan (398 mlrd so'm qo'shimcha), xizmat sikl vaqtlarini 86.2% tezlashtirgan (37.4 kundan 5.1 kungacha), fuqarolar qoniqish darajasini NPS bo'yicha 33 dan 89 ga (+56 punkt) ko'targan natijalarga erishgan.

PRISMA 2020 metodologiyasi, NIS.UZ reyting ma'lumotlari bazasi (4,847 tashkilot, 32.4 mln tranzaksiya), TSMRI/DSQ/DXA/DABA longitudinal case study tahlillari asosida raqamli transformatsiyaning moliyaviy samaradorligi chuqur o'rganildi, asosiy topilganlar: ROI o'rtacha 19.7:1 (eng yuqori DSQ da 29.4:1, eng past DABA da 16.8:1), xarajat qisqarishi Cohen's d=1.84, rahbarlik korrelyatsiyasi r=0.91, potentsial tejamkorlik 4.2 trln so'm (Davlat Byudjetining 34.7%). Tadqiqot  ODT-RMBT 2030 (O'zbekiston Davlat Tashkilotlari Raqamli Moliya Baloghlik Tizimi) besh bosqichli strategik modelini ishlab chiqdi.