YONG‘IN VA PORTLASH HOLATLARIDA MUHOFAZA QILISH TADBIRLARI
Keywords:
Yong‘in xavfsizligi, portlash xavfi, muhofaza tadbirlari, favqulodda vaziyatlar, risklarni boshqarish, xavfsizlik madaniyati, profilaktik yondashuv, avtomatlashtirilgan signalizatsiya, evakuatsiya, texnik va tashkiliy choralar.Abstract
Mazkur maqolada yong‘in va portlash holatlarida muhofaza qilish tadbirlarining nazariy asoslari hamda amaliy jihatlari kompleks yondashuv asosida tahlil qilingan. Tadqiqot jarayonida yong‘in va portlash jarayonlarining fizik-kimyoviy mohiyati, xavf omillarini aniqlash va baholash mezonlari, shuningdek, texnik, tashkiliy va pedagogik muhofaza choralarining o‘zaro integratsiyasi o‘rganildi. Xalqaro va milliy me’yoriy hujjatlar qiyosiy tahlil qilinib, xavfsizlikni ta’minlashda profilaktik yondashuvning ustuvorligi asoslab berildi. Tadqiqot natijalari yong‘in va portlash xavfsizligini ta’minlashda risklarni boshqarish, avtomatlashtirilgan aniqlash tizimlari hamda xavfsizlik madaniyatini shakllantirish muhim ahamiyat kasb etishini ko‘rsatadi. Ishda ishlab chiqilgan ilmiy xulosalar va tavsiyalar favqulodda vaziyatlarning oldini olish hamda ularning salbiy oqibatlarini minimallashtirishga xizmat qiladi.
References
1. O‘zbekiston Respublikasi Oliy Majlisi. “Yong‘in xavfsizligi to‘g‘risida”gi Qonun. – Toshkent, 2009 (so‘nggi o‘zgartirish va qo‘shimchalar bilan).
2. O‘zbekiston Respublikasi Favqulodda vaziyatlar vazirligi. Yong‘in xavfsizligi qoidalari va me’yoriy hujjatlar to‘plami. – Toshkent, nashr yili amaldagi tahrir bo‘yicha.
3. National Fire Protection Association (NFPA). NFPA 1: Fire Code. – Quincy, MA, USA: NFPA, so‘nggi nashr.
4. National Fire Protection Association (NFPA). NFPA 72: National Fire Alarm and Signaling Code. – Quincy, MA, USA: NFPA, so‘nggi nashr.
5. International Organization for Standardization (ISO). ISO 45001: Occupational health and safety management systems – Requirements with guidance for use. – Geneva: ISO, 2018.
6. International Organization for Standardization (ISO). ISO 23932: Fire safety engineering – General principles. – Geneva: ISO, amaldagi nashr.
7. Drysdale, D. An Introduction to Fire Dynamics. – 3rd ed. – Chichester: Wiley, 2011.
8. Crowl, D.A., Louvar, J.F. Chemical Process Safety: Fundamentals with Applications. – 3rd ed. – Boston: Pearson Education, 2011.
9. Mannan, S. (Ed.). Lees’ Loss Prevention in the Process Industries. – 4th ed. – Oxford: Butterworth-Heinemann, 2012.
10. SFPE (Society of Fire Protection Engineers). SFPE Handbook of Fire Protection Engineering. – 5th ed. – New York: Springer, 2016.
