ALGORITMIK KONFORMIZM BOLALARDA: IJTIMOIY O‘YINLAR VA INTERAKTIV MEDIA ORQALI SHAXSIYAT VA GURUH FIKRINING SHAKLLANISHI
Keywords:
algoritmik konformizm, bolalar psixologiyasi, ijtimoiy o'yinlar, interaktiv media, guruh fikri, shaxsiyat shakllanishi, raqamli tarbiya.Abstract
Ushbu maqola zamonaviy raqamli muhitda bolalarda kuzatilayotgan "algoritmik konformizm" hodisasini tahlil qilishga bag'ishlangan. Maqolada ijtimoiy o'yinlar va interaktiv media platformalarining tavsiya tizimlari (recommendation systems) orqali bola shaxsiyatining shakllanishiga, guruh fikriga bo'ysunish mexanizmlariga ta'siri ko'rib chiqilgan. Tadqiqot natijalari shuni ko'rsatadiki, algoritmlar nafaqat kontentni saralaydi, balki bolalarning xulq-atvori, qadriyatlari va ijtimoiy moslashuv strategiyalarini noanglashuvchan tarzda standartlashtirib boradi. Maqolada ushbu jarayonning psixologik va pedagogik oqibatlari tahlil qilinib, sog'lom shaxsiyatni rivojlantirish bo'yicha amaliy takliflar ishlab chiqilgan.
References
[1] Zuboff, S. The Age of Surveillance Capitalism: The Fight for a Human Future at the New Frontier of Power. New York: PublicAffairs, 2019. – P. 112-145. (Surveillance kapitalizmi va xulq-atvorni bashorat qilish algoritmlarining inson erkinligiga ta'siri haqida fundamental asar).
[2] Asch, S. E. Effects of group pressure upon the modification and distortion of judgments. In H. Guetzkow (Ed.), Groups, leadership and men. Pittsburgh, PA: Carnegie Press, 1951. – P. 177-190. (Klassik konformizm tajribalari va guruh bosimi mexanizmlari).
[3] Pariser, E. The Filter Bubble: What the Internet Is Hiding from You. New York: Penguin Press, 2011. – P. 45-78. (Filtrlash pufakchasi va axborot izolyatsiyasi haqida).
[4] Twenge, J. M. iGen: Why Today's Super-Connected Kids Are Growing Up Less Rebellious, More Tolerant, Less Happy--and Completely Unprepared for Adulthood. New York: Atria Books, 2017. – P. 89-110. (Raqamli avlodning psixologik portreti va ijtimoiy moslashuv).
[5] Buckingham, D. The Media Education Manifesto. Cambridge: Polity Press, 2019. – P. 56-72. (Media ta'limi va bolalarning tanqidiy fikrlashini rivojlantirish masalalari).
[6] Uhls, Y. T., et al. "Five days at outdoor education camp without screens improves preteen skills with nonverbal emotion cues." Computers in Human Behavior, vol. 39, 2014, pp. 387-392. (Raqamli muhitdan ajralish va real muloqotning psixologik foydasi).
[7] Livingstone, S., & Blum-Ross, A. Parenting for a Digital Future: How Hopes and Fears about Technology Shape Children's Lives. Oxford: Oxford University Press, 2020. – P. 134-158. (Ota-onalik strategiyalari va raqamli tarbiya).
[8] OECD. Children in a Digital World. OECD Publishing, Paris, 2018. – P. 67-92. (Xalqaro tashkilot hisoboti: bolalar huquqlari va raqamli xavfsizlik).
