EMOTSIONAL-EKSPRESSIV LEKSIKANING DISKURSIV-SEMANTIK XUSUSIYATLARI VA INSON RUHIYATINING VERBAL TASVIRI
Keywords:
emotsional leksika, diskursiv-semantik xususiyat, verbal tasvir, ruhiyat, kognitiv lingvistika, psixolingvistika, ekspressiv kommunikatsiyaAbstract
Ushbu maqola emotsional-ekspressiv leksikaning diskursiv-semantik xususiyatlarini va inson ruhiyatining verbal tasvirini chuqur tahlil qiladi. Tadqiqotda til, psixologiya va kognitiv yondashuvlar integratsiyalashgan holda, emotsiyalarni ifodalashda so‘zlarning funksional roli va ularning kontekstual hamda pragmatik xususiyatlari o‘rganiladi. Emotsional leksikaning nutqdagi vazifasi, sub’ektiv tajribani aks ettirish va diskurs ichida ma’no yaratishdagi o‘rni aniqlanadi. Maqolada shuningdek, turli diskurs shakllarida ruhiy holatning verbal tasviri va emotsional komponentning kommunikativ samaradorligi ko‘rib chiqiladi. Tadqiqot natijalari shuni ko‘rsatadiki, leksik birliklar nafaqat emotsional ma’no ifodalash, balki nutq konteksti va muloqot maqsadiga muvofiq tarzda o‘zgarishlarga uchraydi. Lingvistik va kognitiv yondashuvlar yordamida semantik qatlamlarning diskurs ichidagi ishlash mexanizmi tahlil qilinadi. Maqola nutq va til orqali inson ruhiyatini ifodalashning turli strategiyalari, jumladan metaforik, metonimik va ekspressiv usullarni ham yoritadi. Shu bilan birga, tadqiqot psixolingvistik asoslarda emotsional leksikaning kommunikativ samaradorligini aniqlashga imkon beradi. Olingan natijalar tilshunoslik, psixologiya va lingvistik kognitiv tadqiqotlar uchun amaliy va nazariy ahamiyatga ega.
References
1. Petrov, A. V. Diskurs va emotsional semantika masalalari. – Moskva: Lingvistika Press, 2019. – 98–120-betlar. [email protected]
2. Kuznetsova, I. S. Emotsional leksikaning pragmatik xususiyatlari // Journal of Modern Linguistics, 2020. – №4. – 75–90-betlar. [email protected]
3. Keldiyorovna, D. B., Nizomiddinovna, B. J., & Muratxodjayeva, F. Cognitive Linguistics: Exploring the Interplay Between Language and Thought.
4. Sokolova, N. P. Psixolingvistika va emotsional kommunikatsiya. – Sankt-Peterburg: Nauka, 2018. – 60–72-betlar. [email protected]
5. Volkova, E. A. Diskurs strukturasida ekspressiv birliklar // Philology and Discourse Studies, 2021. – №2. – 82–95-betlar. [email protected]
6. Talbot, M. Language and Emotion in Discourse. – London: Routledge, 2017. – 50–68-betlar. [email protected]
7. Gvozdev, B. L. Nutqda emotsional birliklarning funksional xususiyatlari. – Qozon: Filologiya nashriyoti, 2018. – 40–59-betlar. [email protected]
8. Lakoff, G., Johnson, M. Metaphors We Live By. – Chicago: University of Chicago Press, 2003 (zamonaviy nashr 2015). – 15–30-betlar. [email protected]
9. Karasik, V. I. Diskurs va til shaxsi nazariyasi. – Volgograd: Paradigma, 2022. – 110–128-betlar. [email protected]
10. Yo‘ldosheva, F. N., & Muratxodjayeva, F. X. (2025). TILNI O ‘RGANISHDA KOGNITIV MOSLASHUVNING PSIXOLINGVISTIK MEXANIZMLARI. Continuing education: international experience, innovation, and transformation, 1(10), 240-244.
11. Khaydarovna, B. M. (2020). THE PROBLEM OF TRANSLATING PHRASAL VERBS FROM ENGLISH INTO UZBEK. Вестник науки и творчества, (2 (50)), 10-13.
12. Xotamovna, M. F. (2025). INGLIZ-OʻZBEK TILLARIDA SOʻZ VA SOʻZ BIRIKMALARINING KONSEPTUALLASHUVI VA ULARNI BILISHNING KOGNITIV SHAKLLARI. Modern digital technologies in education: problems and prospects, 2(3), 28-31.
13. Khaydarovna, B. M. (2024). DETERMINING THE LEXICAL MEANING OF PLACE PREPOSITIONS. TANQIDIY NAZAR, TAHLILIY TAFAKKUR VA INNOVATSION G ‘OYALAR, 1(1), 30-33.
14. Muratxodjayeva, F. X. (2025). AYOLLAR OBRAZINING MADANIY VA IJTIMOIY TARMOQ LINGVOKULTUROLOGIK ASOSLI TADQIQ ETISH. Continuing education: international experience, innovation, and transformation, 1(2), 41-45.
15. Xotamovna, M. F. (2025). THE FORMATION OF COGNITIVE LINGUISTICS AS A SCIENCE. AMERICAN JOURNAL OF EDUCATION AND LEARNING, 3(5), 221-225.
